Turystyczne

Świeradów-Zdrój jest idealnym miejscem na piesze wycieczki ze względu na malowniczą, dziką przyrodę Gór Izerskich. Turyści znajdą tu sieć ciekawych tras turystycznych. W Świeradowie-Zdroju zaczyna się ciągnący się przez całe Sudety Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza. Stąd też wychodzą trasy w stronę: Szklarskiej Poręby i Karkonoszy; Karłowa i Gór Stołowych. Turyści preferujący krótkie górskie wypady z przyjemnością wybiorą się trasami spacerowymi, w stronę górujących nad Świeradowem Stogu Izerskiego lub Sępiej Góry, na której wg legend znajdować się miała pogańska świątynia. Ciekawymi miejscami turystycznymi, w których notabene również znajdować się miały pogańskie świątynie, są Babia Przełęcz, zwana inaczej Polaną Czarownic oraz (znajdujące się bliżej wsi Kopaniec) Ciemny Wądół i Sowi Kamień na zachodnim zboczu Ciemniaka.

CIEKAWE MIEJSCA GÓR IZERSKICH

 

STÓG IZERSKI(1108 m n.p.m.) - Jest to najwyższy szczyt królujący nad Świeradowem-Zdrój i jeden z wyższych w Górach Izerskich. Dawniej stała tu drewniana wieża widokowa. Pierwsza taka wieża powstała z inicjatywy Towarzystwa Karkonoskiego i została oddana do użytku w 1892 roku. Dotrwała ona do roku 1907, kiedy na miejscu starej, zniszczonej wybudowano nową. Ta służyła dosyć długo, aż ostatecznie w latach 90-tych rozebrano ją z powodu złego stanu technicznego. W roku 2004 na Stogu Izerskim postawiono przekaźnik RTV. Stoi on do dnia dzisiejszego, jednak nie można już z niego oglądać okolicy. Niestety. Na południowym stoku Stogu Izerskiego swoje polskie źródła ma Izera -  jedna z największych czeskich rzek. Jest to jedyna rzeka w Polsce, która należy do dorzecza Morza Północnego.

 

TORFOWISKA DOLINY IZERY – Jest rezerwatem przyrody powstałym w celu ochrony cennych torfowisk typu wysokiego i przejściowego. Pierwszy rezerwat powstał tu w roku 1969. Nosił on nazwę Torfowiska Izerskie. W późniejszym czasie postanowiono objąć ochroną znacznie szerszy obszar i w roku 2000 powstał rezerwat przyrody Torfowiska Doliny Izery, który wraz z przylegającym do niego po czeskiej stronie rezerwatem stanowią obecnie największy rezerwat przyrody w Sudetach. Jednocześnie jest to największy obszar torfowisk w górach Polski i jeden z największych w Europie. Torfowiska Gór Izerskich są unikatowe w skali kraju. Wykazują wiele cech charakterystycznych dla torfowisk dalekiej północy, a w szczególności Skandynawii. Ze względu na cechy, jakie wykazują, mogą być śmiało uznane za torfowiska górskie o charakterze subarktycznym. Rośnie tu wiele gatunków rzadko już spotykanych roślin.  Swoje siedliska mają tu również ptaki, które są wpisane do Czerwonej Księgi Zwierząt. Jest to cietrzew, puchacz, sóweczka, czeczotka. Natomiast w górnym odcinku Izery swoje stanowiska ma m.in. bielik. Jest to najprawdopodobniej najwyżej położone stanowisko tego typu w Polsce i Europie Środkowej, bo 800-880 m n.p.m.

 

 CHATKA GÓRZYSTÓW – Dawniej budynek szkoły, a obecnie schronisko górskie. Niegdyś na Hali Izerskiej znajdowała się wioska zwana Wielką Izerą (Groß Iser). Wioska powstała po tym, jak czescy uciekinierzy religijni przed prześladowaniami przenieśli się z dolin w góry. Było to na początku XVI wieku. Życie tu nie było jednak proste. Górski klimat, wyjątkowo surowy na tej wysokości, brak dróg, nie ułatwiały życia mieszkańcom. Początkowo ludność zajmowała się wypasem bydła na izerskich halach. Jednak dzięki rozwojowi turystyki, zwłaszcza w okolicy Świeradowa-Zdroju, w II poł. XIX w., wioska nabrała innego znaczenia. Dzięki ostrym i długim zimom trwającym po pół roku w latach 30-tych XX wieku mogła poszczycić się mianem „zimowej stolicy”. Po wojnie niestety wioska uległa zniszczeniu. Najpierw została zajęta prze Armię Czerwoną, a następnie miejscowa ludność została wysiedlona. Zginął wtedy Paul Hirt – właściciel miejscowego schroniska. Był on jedyną ofiarą nieszczęsnego wysiedlenia. Jego grób znajduje się w miejscu gdzie zginął, niedaleko obecnego schroniska. Wszystkie zabudowania uległy zniszczeniu, poza Nową Szkołą – budynkiem wzniesionym tu w 1938 roku obok Starej Szkoły. Po wojnie budynek Nowej Szkoły służył WOP jako strażnica. Obecnie mieści się tu schronisko Chatka Górzystów. Pozostałe budynki zostały zniszczone i w chwili obecnej pozostały po nich jedynie fundamenty. Można je oglądać wędrując szlakami w okolicy obecnego schroniska. W schronisku warto się zatrzymać na moment i spróbować słynnych już izerskich naleśników z jagodami.

 

POLANA IZERSKA ( 965 m n.p.m.) – jest rozległą polaną Gór Izerskich o ciekawej historii. Powstała bowiem nie w sposób naturalny, a za przyczyną człowieka. W chwili obecnej jest to wysokogórska łąka, gdzie niegdzie zatorfiona i podmokła. Kiedyś rósł tu las. Zacznijmy jednak od początku. W wieku XVIII przybyli  tu drwale, którzy wykarczowali las i postawili kilka bud. Osada na tyle się rozwinęła, że w XIX w. posiadała nawet swoją gospodę. Była ona zresztą popularnym miejscem wycieczek świeradowskich kuracjuszy. Specjalnie też dla nich zbudowano  wiodącą tu Nową Drogę Izerską (bardzo zresztą widokową), łączącą się ze Starą Drogą Izerską. Przed wojną osada nosiła nawę „Kamhäuser”, a po 1945 r. polską nazwę „Drwale”. Nazwa pochodziła oczywiście od pierwszych osadników, którzy byli drwalami i karczowali tutejsze lasy. Po wojnie miejscowa ludność wysiedliła się. Częściowo sama, częściowo została zmuszona przez ówczesne władze. Potem osada była prawdopodobnie prawdziwą „osadą przemytników”. Działali oni prężnie na polsko-czeskim pograniczu. W chwili obecnej znajduje się tu jedynie wiata turystyczna. Na Polanie znajduje się węzeł szlaków czerwonego i niebieskiego.

 

SMREK / SMRK – Jest to góra, która ma dwa szczyty: polski Smrek (1123 m n.p.m.) i czeski Smrk (1124 m n.p.m.). Rozdzielone są niewielką przełączką, na której jeszcze do niedawna funkcjonowało turystyczne przejście graniczne Stóg Izerski – Smrk. Na przełączce łączą się szlaki – polski zielony i czeski niebieski. Szczyt swoją nazwę wziął od rosnącego tam ogromnego, starego świerku. Niestety nie ostał się on do dnia dzisiejszego. Na czeskim Smrku znajduje się wieża widokowa, z której rozpościera się wspaniały widok na całą okolicę. Znajduje się tu również pomnik niemieckiego poety Theodora Körnera z 1909 r. Upamiętnia on pobyt poety na szczycie w roku 1809. Smrk króluje nad czeskim Novym Městem tak, jak Stóg Izerski króluje na Świeradowem-Zdrój. Z tego też powodu Czesi nazywają tą najwyższą górę czeskich Gór Izerskich – Królem Gór Izerskich i często ją odwiedzają. W 2010 roku postawiono tu również rzeźbę Dobrego Ducha Gór Izerskich – Ducha Muhu. Bardzo gościnnego i przychylnie nastawionego do osób odwiedzających Jego Królestwo. Jeśli jednak znajdzie się ktoś, kto nie przestrzega zasad Jego Królestwa i nie szanuje otaczającej go przyrody, niech nie zdziwi się, gdy napotka na złość Ducha Gór. A każdy dobrze wie, że lepiej nie wzbudzać w nim złości, bo może się to kiepsko skończyć. Nie jednemu za karę pomieszał już ścieżki i wyprowadził na Izerskie Bagna, z których potem trudno było się wydostać. A wielu wcale nie wróciło…

 

SMAK BACA – restauracja przy górnej stacji kolei gondolowej. Miejsce bardzo klimatyczne. Stąd rozpościera się piękny widok na Góry i Pogórze Izerskie, Karkonosze i dalekie Góry Kaczawskie. Widać stąd nawet odległy nek dawnego wulkanu – Ostrzycę Proboszczowicką. Warto tu zajrzeć nawet w pochmurne i deszczowe dni, bowiem klimat tego miejsca zachęca do posiedzenia, wypicia kawy, bądź innego aromatycznego trunku i skosztowania miejscowego jadła z aromatycznych grzybów i jagód rosnących w izerskich lasach lub pstrągów z górskich potoków. Często wczesnym rankiem, gdy nie ma jeszcze turystów na górskich szlakach, właśnie przy górnej stacji kolei gondolowej można spotkać Dobrego Ducha Gór Izerskich – Muhu. Przychodzi tu często, gdyż rozpościerający się stąd daleki widok umożliwia mu doglądanie swojego królestwa. Przy okazji każdego ranka zażywa kąpieli w pobliskich Źródłach Izery. Jak ktoś znajdzie się wcześnie rano przy górnej stacji kolei gondolowej, będzie bardzo cicho i wsłucha się w otaczającą go przyrodę, być może uda mu się spotkać Dobrego Ducha Muhu. Są tacy, którym się to udało…

 

MODEL UKŁADU SŁONECZNEGO (ŚCIEŻKA DYDAKTYCZNA) – Przedstawia model układu słonecznego, czyli słońce i 8 krążących wokół niego planet, w skali 1:1 miliarda. Ścieżka zaczyna się przy Stacji Turystycznej Orle a kończy przy schronisku Chatka Górzystów. Przy drodze, ustawione są kamienie z tabliczkami, na których umieszczone są nazwy i sponsorzy danych planet. Firma Sobiesław Zasada Sp. z o.o. również ufundowała jedną z planet, a jest nią Saturn. Można ją zobaczyć przy szlaku czerwonym niedaleko Kobyły (997 m n.p.m.).

Lista szlaków turystycznych:

• Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza
• Świeradów-Zdrój → Stóg Izerski → Świeradów Zdrój
• Świeradów-Zdrój → Schronisko PTTK na Stogu Izerskim → Polana Izerska → Przednia Kopa → Wysoka Kopa
• Izerskie Garby → Kopalnia Stanisław → Wieczorny Zamek → Wysoki Kamień → Hutnicza Górka → Szklarska Poręba
• Świeradów-Zdrój → Sępia Góra → Płókowy Mostek → Dolina Kwisy → Świeradów-Zdrój
• Świeradów-Zdrój → Polana Izerska → Schronisko PTTK na Stogu Izerskim → Świeradów-Zdrój
• Świeradów-Zdrój → Polana Izerska → Hala Izerska → Chatka Górzystów
• Świeradów-Zdrój → Zajęcznik → Czerniawa-Zdrój → Dolina Czarnego Potoku → Świeradów-Zdrój
• Świeradów-Zdrój → Zajęcznik → Świeradów-Zdrój
• Świeradów-Zdrój → Stóg Izerski → Smrek